Geschiedenis van olijfolie

De geschiedenis van de mensheid is nauw verbonden met die van de olijfboom, olijven en... olijfolie. Deze legendarische boom is het resultaat van zon en arbeid. Van deze boom en de goudkleurige olie, die gewonnen wordt uit zijn vruchten, vinden wij vele getuigenissen terug, zowel in de rituele gebruiken als in het dagelijks leven. Olijven, olijfbomen en olijfolie begeleiden al duizenden jaren de geschiedenis van de mens, en zijn nauw verweven met de gelukkige en minder gelukkige wendingen van de beschavingen die hun ontstaan kenden in het Middellandse Zee-gebied, bakermat van onze westerse beschaving.

Waar de herkomst van de olijfboom gesitueerd kan worden, is nog niet helemaal duidelijk.
Zeker is dat zijn wortels ver terug gaan in de tijd. Uit de oudste teksten weten we dat hij de geschiedenis van de mensheid al zesduizend jaar lang begeleidt. Maar hij is veel ouder dan dat. Fossielen uit de prehistorie getuigen daarvan. Bij opgravingen vond men gefossiliseerde olijfboombladeren uit het paleoliticum. Ook antieke kruiken waarin ooit olijfolie werd gegoten, wijzen op het eeuwenoude gebruik van olijfolie.

Historici nemen aan dat de bakermat van de olijfboom in Klein-Azië ligt. Zeker is dat men zo'n 3000 jaar voor onze tijdrekening olijfbomen kweekte in heel de 'vruchtbare gordel': Fenicië, Syrië en Palestina. Rond 1850 voor Christus verovert de olijfboom Griekenland. Het zijn de Feniciërs en vooral de Grieken die de boom echt wortel doen schieten in alle landen van het Middellandse Zee-bekken.

Na de ontdekking door Christoffel Columbus van het Amerikaanse continent in 1492 belandt de olijfboom met de Spaanse en Portugese karvelen op het Amerikaanse continent. De boom verovert stilaan Peru, Chili, Argentinië en Mexico. Aan het eind van de 18de eeuw bereikt hij Californië. De olijfboom heeft zich steeds verder en wereldwijd uitgezaaid, overal waar de klimatologische omstandigheden het toelaten. U vindt hem nu in heel diverse landen: Syrië, Libanon, Israël, de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Japan, China en zelfs op het Australische continent. Maar de olijfboom wordt nog steeds beschouwd als een typisch mediterrane boom.

Productie
Meer dan 75% van de totale productie van olijfolie in de wereld is afkomstig uit de Europese Gemeenschap. Al duizenden jaren lang wordt de olijfolie volgens de traditionele, ambachtelijke manier uit de olijf gehaald. De materialen zijn aangepast, de technieken en het materieel zijn geperfectioneerd, maar het fabricageproces verloopt nagenoeg onveranderd volgens hetzelfde stramien.

Al duizenden jaren is olijfolie de vrucht van de geduldige arbeid van de mens. Een activiteit die in alle oliemolens rond de Middellandse Zee terug te vinden is en die ieder jaar herhaald wordt in de zuiverste traditie. De methoden die men gebruikt om olijfolie te persen, berusten op een oeroude methode.

Drie stappen blijven noodzakelijk: het pletten en mengen van de olijven tot een homogene massa, het mechanisch extraheren door persen of centrifugeren, en het decanteren of centrifugeren om uiteindelijk alleen de olie over te houden. Een lange weg van vrucht tot olie. Het resultaat blijft evenwel hetzelfde als 5000 jaar geleden: een zuiver, gezond en natuurlijk vruchtensap.

Eenmaal geoogst, worden de olijven in de oliemolens getriëerd en alle kleine twijgjes en vreemde voorwerpen worden zorgvuldig verwijderd. Ze worden gewassen met koud water om de laatste onzuiverheden te verwijderen. Vervolgens worden de vruchten geplet zonder dat ze eerst van hun steen ontdaan worden, dikwijls met behulp van zware granieten maalstenen, tot een taaie brij. Die wordt verder gemengd tot een homogene massa, klaar voor de persing.

Een traditioneel systeem om de olie uit de olijven te halen, is de hydraulische persing. De olijfbrij wordt in hoeveelheden van twee tot vijf kilogram gelijkmatig verdeeld op wat men noemt 'scourtins', speciale ronde gevlochten matten. Deze scourtins, bedekt met een laag olijfbrij, worden op elkaar gestapeld en geperst. Ze houden het vaste gedeelte van de brij tegen en laten het vloeibare gedeelte doorsijpelen. Dit vloeibare gedeelte bestaat uit een emulsie van olie en andere plantaardige vochten.

In plaats van de hydraulische persing past men sinds geruime tijd de centrifugatiemethode toe om het vloeibare gedeelte van het vaste gedeelte uit de olijfbrij te scheiden. De olijfbrij, onderworpen aan de middelpuntvliedende kracht, wordt tegen de wanden van de centrifuge gedrukt en het vocht loopt naar de buitenkant.

Vroeger, toen de persen nog niet zo krachtig waren, moest men het persprocédé meerdere malen herhalen. Om de extractie te bevorderen, goot men dan kokend water op de draineermatten. Vandaag de dag wordt nog slechts eenmaal geperst, zodat de term 'eerste koude persing' (de zogenaamde 'première pression à froid') voor de Extra Vierge olijfoliën achterhaald is.

In een laatste etappe wordt de olie van de andere vloeistoffen gescheiden. Dit gebeurt door middel van natuurlijke decantatie, waarbij de olie aan de oppervlakte blijft drijven, of de laatste tijd meer en meer, door het gebruik van de centrifugatiekracht. De aldus verkregen olijfolie wordt onmiddellijk opgeslagen in vaten die beschut zijn tegen licht en lucht om ze te vrijwaren voor oxydatie. Ze wordt verkocht in flessen en in blikken dozen met een inhoud van een kwart liter tot vijf liter.
Resultaten  van 
Loading...
Bezig met zoeken...
 

Zoek een vakantie:

Filter aanbod